NHỮNG TIẾNG THỞ DÀI KÍN ĐÁO CỦA LÊ MINH HÀ

Vì được viết ở thể “phi hư cấu”, nên 14 truyện trong tập “Những Triền Xưa Ai Đi” không có cái nào dài tới 2000 từ, không có một nhân vật nào là điển hình, không có xung đột nào làm ta nghẹt thở… Từng câu chuyện dường như không được viết bởi một nhà văn, chúng tuần tự đi qua ký ức, dẫu rõ mồn một dưới nắng trưa hay chìm sâu trong bóng đêm đều như những tiếng thở dài kín đáo.

Những câu chuyện rất thật ở một làng thuộc tổng Hà Đông, nơi, chỉ một cái ngõ 7 nhà đã có 3 nhà có 4 người đàn bà góa bụa. Làng Tề, khi “hòa bình lập lại”, không chỉ vợ của những người chịu oan khuất phải “cúi mặt đi qua những ngày thắng lợi”; mà cả những người khi chồng lên khỏi hầm bí mật thì vợ đã kiệt quệ với đói khát, hậu sản…

Những người phụ nữ ấy gần như không ai được quyền sống cho mình. Họ bươn chải, họ tần tảo hoặc một mình nuôi con chỉ vì một bổn phận được mặc định; hoặc vì lòng kiêu hãnh với nhà chồng, với làng xã. “Cháu phấn khởi lắm dì ạ” – một người phụ nữ mắt mờ, rạc người vì con dâu liên tục đẻ để có hơn “một thằng cu giữ giống cho nhà chồng” – đã nhắc lại câu này không dưới một lần.

Thế hệ những người đàn bà cô đơn vì có chồng biệt tăm “theo Tây” hay hy sinh trong “Chiến dịch Thu Đông 47” chưa kịp qua tuổi 30, thì để vì “Bắc Nam sum họp” trai tráng lại biền biệt đi không trở lại. Chính trong gia đình các bà “góa từ tuổi 20” ấy lại có thêm những bà góa ở tuổi 20 khác. Một người vợ đã hóa điên không phải vì chồng hy sinh mà vì ba lần… được báo tin chồng hy sinh. Những ai có chồng thọt chân, chột mắt, “được gọi là may” vì “đêm đêm còn có thể gác chân nghe chồng ngáy”.

Vò võ và đói khát đi qua kinh tế hợp tác hóa và chiến tranh; nhưng, để thoát khỏi làng, một cặp vợ chồng đã chọn giải pháp phá thai để không bỏ lỡ chuyến đi Tây vì, “Một năm đi Pháp bằng một giáp đi Nga”; một chàng trung cấp thủy văn chọn “xuất khẩu lao động”, ngậm ngùi để lại làng quê hình ảnh một cô bé thon thả với chiếc chiếu rộng – đang giặt – “dập dềnh trên mặt sông, sát bắp đùi nó”.

Theo Lê Minh Hà, vì không phải là hư cấu nên tác giả đã không thể “cắt gọt hiện thực, không thể đục hết những chỗ thừa”. Không biết tác giả “hành nghề văn chương” lúc nào. Chỉ thấy, nhắm mắt vẫn nghe nồng nặc mùi váy đụp của bà Đức Đạo; gấp sách là thấy nước mắt tiết hạnh dàn dụa trên gương mặt của hai cô cháu, lặng lẽ từ hai đầu giường, sau 20 năm cùng góa…

PS: Hiểu những gì mà tác giả dành cho “Phú” nhưng lấy tên chuyện này, Những Triền Xưa Ai Đi, thì sến tới mức không ai nghĩ đó là tên của 170 trang sách được viết bằng những câu văn rất thật và giản dị.

lmh

Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

%d người thích bài này: